‌

Architektura Miasta Sztuki i Nauki: białe betonowe formy Calatravy i lustrzane baseny

Niewiele miejskich kompleksów wygląda tak filmowo jak Miasto Sztuki i Nauki w Walencji. Ta długa kompozycja z białego betonu, stali, szkła i odbić wody, położona w dawnym korycie rzeki Turii, zamienia kompleks kulturalny w rzeźbiarski krajobraz. Santiago Calatrava zaprojektował większość charakterystycznych budynków miasta, a Félix Candela stworzył charakterystyczne kształty L’Oceanogràfic. Wspólnie stworzyli miejsce, w którym inżynieria jest zawsze widoczna, a opera, muzeum nauki, kopuła IMAX i akwarium posługują się różnymi językami architektonicznymi. Jeśli interesuje Cię architektura Miasta Sztuki i Nauki w Walencji, fascynacja zaczyna się jeszcze zanim wejdziesz do środka.

Przewodnik po architekturze Miasta Sztuki i Nauki

{jumplink target="Quick overview of the architecture of City of Arts and Sciences" text="Quick overview"}
{jumplink target="Architectural style(s) & influences" text="Styles & influences"}
{jumplink target="Architectural highlights of City of Arts and Sciences / Design highlights & iconic features" text="Highlights"}
{jumplink target="9. Who designed/built City of Arts and Sciences?" text="Who designed it?"}
{jumplink target="History of City of Arts and Sciences’ architecture / Stages of construction" text="History"}
{jumplink target="The exterior of City of Arts and Sciences" text="Exterior"}
{jumplink target="The interior of City of Arts and Sciences" text="Interior"}
{jumplink target="Best City of Arts and Sciences tickets and tours to explore City of Arts and Sciences architecture" text="Tickets & tours"}
{jumplink target="Frequently asked questions about City of Arts and Sciences’ architecture" text="FAQs"}

Krótki przegląd architektury Miasta Sztuki i Nauki

  • Oficjalna nazwa: Ciutat de les Arts i les Ciències / Miasto Sztuki i Nauki
  • Lokalizacja: dawne koryto rzeki Turii, Walencja, Hiszpania (Google Maps: „Ciutat de les Arts i les Ciències”)
  • Kategoria: Kompleks kulturalno-naukowo-rozrywkowy
  • Otwarcie: etapami w latach 1998–2009
  • Powierzchnia: ponad 350 000 m² (ponad 3,8 mln stóp kwadratowych), rozciągająca się na długości około 2 km (1,2 mili)
  • Główne style: neofuturyzm, ekspresjonizm strukturalny oraz styl organiczny, inspirowany naturą
  • Główny architekt: Santiago Calatrava
  • Dodatkowy architekt: Félix Candela, projektant L’Oceanogràfic
  • Najważniejsze fakty: W kompleksie znajduje się największe akwarium w Europie oraz najbardziej rozpoznawalna nowoczesna panorama Walencji

Styl(e) architektoniczny(e) i inspiracje

Kompleks najlepiej postrzegać jako architekturę neofuturystyczną — styl wybiegający w przyszłość, który wykorzystuje rozległe formy, widoczną inżynierię i wrażenie ruchu, by wyobrazić sobie przyszłość. Czerpie też z ekspresjonizmu strukturalnego, co oznacza, że sama konstrukcja staje się częścią wizualnej dramaturgii, zamiast pozostawać ukryta za dekoracją. W Mieście Sztuki i Nauki ozdobą są żebra, łuki, muszle i przęsła.

Budynki Calatravy często sprawiają wrażenie gigantycznych szkieletowych form, mostów lub istot zatrzymanych w ruchu. Oceanogràfic firmy Candela wprowadza cieńsze konstrukcje o niższej obudowie, przypominające lilie wodne. Biały beton, szklane ściany, stalowe elementy i lustrzane baseny tworzą spójną całość. Na żywo widać, jak budynek Hemisfèric w kształcie oka, żebrowane Muzeum Nauki i strzelisty Palau de les Arts od razu zdradzają swój charakter, jeszcze zanim przeczytasz tabliczkę.

Hemisfèric i basen z lustrem wodnym

Hemisfèric w kształcie oka widziany z drugiej strony płytkiego basenu, a jego pełne odbicie dopełnia owalny kształt.

Dachy z muszli w Oceanogràfic

Betonowe kopuły Félixa Candeli, przypominające lilie wodne, wznoszą się nad budynkami akwarium na tle jasnego nieba Walencji.

Najciekawsze elementy architektoniczne Miasta Sztuki i Nauki / Najciekawsze rozwiązania projektowe i charakterystyczne elementy

Hemisfèric reflected in calm water

Hemisfèric

Symboliczne oko kompleksu znajduje się w basenie, dzięki czemu budynek i jego odbicie tworzą jedną spójną całość – to połączenie planetarium i rzeźby, które wygląda niesamowicie fotogenicznie.

Science Museum ribbed facade in Valencia
Palau de les Arts metallic crest above water
L'Umbracle white arches over walkway
Oceanogràfic shell roofs beside water

Santiago Calatrava
Architekt i inżynier Santiago Calatrava zaprojektował plan zagospodarowania przestrzennego oraz większość charakterystycznych budynków kompleksu, w tym Hemisfèric, Muzeum Nauki, L’Umbracle, Palau de les Arts i Ágora. To właśnie jego dzieło nadaje temu miejscu niepowtarzalny charakter, pełen żebrowanych elementów, łuków i ruchu.

Félix Candela
L’Oceanogràfic zaprojektował hiszpańsko-meksykański architekt i inżynier Félix Candela. Jego wiedza na temat cienkościennych konstrukcji betonowych stanowiła lżejszy, bardziej organiczny kontrapunkt dla większych, rzeźbiarskich gestów Calatravy.

Od koryta rzeki do wizji
Projekt powstał w wyniku gruntownej przebudowy miasta. Po tym, jak rzekę Turia przekierowano w następstwie niszczycielskiej powodzi z 1957 roku, w Walencji pozostało długie koryto rzeki przecinające miasto. Pod koniec lat 80. i na początku lat 90. lokalni przywódcy poparli powstanie tu nowego kompleksu kulturalnego, a Santiago Calatrava opracował śmiałą koncepcję, w której teren ten traktowano zarówno jako obiekt architektoniczny, jak i przestrzeń publiczną.

Pierwszy etap
L’Hemisfèric został otwarty w 1998 roku jako pierwszy ukończony budynek kompleksu i od razu zyskał swój futurystyczny charakter. W 2000 roku dołączyły do nich Muzeum Nauki im. Księcia Filipa oraz L’Umbracle, przedłużając wizualną oś i trasę spacerową przez ten teren.

Rozbudowa i ukończenie
Park L’Oceanogràfic został otwarty w 2003 roku, a w jego projekcie wykorzystano konstrukcje muszlowe autorstwa Félixa Candeli. W 2005 roku dołączył do nich Palau de les Arts Reina Sofía, który stał się ważnym miejscem widowiskowym, a nieco później, w 2009 roku, otwarto Ágorę – kolejny duży obiekt użyteczności publicznej.

Naprawy i konserwacja
Podobnie jak wiele innych ambitnych, współczesnych obiektów, kompleks ten wymaga ciągłej konserwacji. W budynku Palau de les Arts przeprowadzono gruntowną renowację elewacji po wykryciu problemów z jej stanem, co pokazuje, że skomplikowana architektura i długoterminowa konserwacja często idą w parze.

Więcej informacji znajdziesz w tym przewodniku po historii Miasta Sztuki i Nauki.

Wygląd zewnętrzny Miasta Sztuki i Nauki

Z Ogrodów Turii kompleks nie wygląda na jeden budynek. Projekt ten składa się z szeregu białych brył rozmieszczonych wzdłuż brzegu, mostów i szerokich pomostów dla pieszych. Z daleka to właśnie sylwetki budynków przyciągają wzrok: oko Hemisfèric, smukła, przypominająca szkielet bryła Muzeum Nauki, ostry szczyt opery oraz niskie kopuły Oceanogràfic. Te płytkie baseny to nie tylko ozdobny dodatek; podkreślają one charakter architektury i sprawiają, że przestrzeń wydaje się większa, spokojniejsza i bardziej efektowna.

Gdy zbliżasz się, materiały stają się wyraźniejsze: gładki biały beton, stalowe krawędzie, duże przeszklone powierzchnie, ceramiczne wykończenia i starannie wyreżyserowane cienie. Mosty i rampy nadają rytm Twojej wędrówce, dzięki czemu budynki zawsze oglądasz pod skosem, a nie z przodu. Konserwacja elewacji to też ważny element tej historii, zwłaszcza w przypadku Palau de les Arts, gdzie prace remontowe na fasadzie uwypukliły wyzwania związane z utrzymaniem tak skomplikowanych technicznie form. Kiedy przychodzisz tu pieszo, masz wrażenie, że wkraczasz w zaprojektowany krajobraz, a nie do typowej dzielnicy muzealnej.

Wnętrze Miasta Sztuki i Nauki

Hemisfèric

Wewnątrz Hemisfèric jasna fasada ustępuje miejsca ciemnej, stonowanej sali widowiskowej, w której wklęsły ekran staje się dominującym elementem architektonicznym. W tym wnętrzu nie chodzi o ozdoby, ale o pełne zanurzenie się w atmosferze – całe pomieszczenie zostało zaprojektowane z myślą o wrażeniach wizualnych i dźwiękowych.

Muzeum Nauki

Muzeum Nauki im. Księcia Filipa sprawia wrażenie prawdziwej katedry architektury. Wysokie atrium, odsłonięte żebra, mosty i dalekie perspektywy sprawiają, że poczujesz ruch, zanim jeszcze dotrzesz do ekspozycji. Światło dzienne przenika przez szkło i elementy konstrukcyjne, dzięki czemu sam budynek sprawia wrażenie edukacyjnego — niemal jak lekcja inżynierii.

Palau de les Arts i Oceanogràfic

W Palau de les Arts wnętrze charakteryzuje się efektownymi foyerami, wielopoziomowymi przestrzeniami komunikacyjnymi oraz akustyką dostosowaną do potrzeb przedstawień. Oceanogràfic oferuje zupełnie inne wrażenia: ciemniejsze podwodne korytarze, zakrzywione okna widokowe i tunele, w których architektura służy stworzeniu odpowiedniej atmosfery. Wszystkie te wnętrza pokazują, jak ten kompleks przechodzi od monumentalności budowli publicznej na zewnątrz do bardzo specyficznych przestrzeni sensorycznych w środku.

Jeśli chcesz poznać poszczególne pomieszczenia bardziej szczegółowo, zajrzyj do naszego przewodnika po tym, co kryje w sobie Miasto Sztuki i Nauki.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące architektury Miasta Sztuki i Nauki

Jego siła polega na tym, że cały kompleks kulturowy traktuje się jako jedną kompozycję rzeźbiarską. Biały beton, stal, szkło, mosty i lustrzane baseny łączą poszczególne budynki, a same formy – oko, szkielet, muszla, pióropusz – są na tyle wyraziste, że od razu wpadają w oko.

Czytaj dalej