‌

Architectuur van de Stad van de Kunsten en Wetenschappen: Calatrava’s witte betonnen vormen en spiegelgladde waterpartijen

Er zijn maar weinig stedelijke complexen die zo filmisch aanvoelen als de Stad van de Kunsten en Wetenschappen in Valencia. Deze lange reeks van wit beton, staal, glas en waterweerspiegelingen, gelegen in de voormalige rivierbedding van de Turia, verandert een cultureel complex in een sculpturaal landschap. Santiago Calatrava heeft de meeste van de iconische gebouwen ontworpen, terwijl Félix Candela verantwoordelijk was voor de kenmerkende vormen van L’Oceanogràfic. Samen hebben ze een plek gecreëerd waar techniek altijd zichtbaar is, en waar een operagebouw, een wetenschapsmuseum, een IMAX-koepel en een aquarium elk hun eigen architectonische taal spreken. Voor iedereen die nieuwsgierig is naar de architectuur van de Stad van de Kunsten en Wetenschappen in Valencia: de betovering begint al voordat je binnenstapt.

Gids voor de architectuur van de Stad van de Kunsten en Wetenschappen

{jumplink target="Quick overview of the architecture of City of Arts and Sciences" text="Quick overview"}
{jumplink target="Architectural style(s) & influences" text="Styles & influences"}
{jumplink target="Architectural highlights of City of Arts and Sciences / Design highlights & iconic features" text="Highlights"}
{jumplink target="9. Who designed/built City of Arts and Sciences?" text="Who designed it?"}
{jumplink target="History of City of Arts and Sciences’ architecture / Stages of construction" text="History"}
{jumplink target="The exterior of City of Arts and Sciences" text="Exterior"}
{jumplink target="The interior of City of Arts and Sciences" text="Interior"}
{jumplink target="Best City of Arts and Sciences tickets and tours to explore City of Arts and Sciences architecture" text="Tickets & tours"}
{jumplink target="Frequently asked questions about City of Arts and Sciences’ architecture" text="FAQs"}

Een kort overzicht van de architectuur van de Stad van de Kunsten en Wetenschappen

  • Officiële naam: Ciutat de les Arts i les Ciències / Stad van Kunst en Wetenschap
  • Locatie: Voormalige rivierbedding van de Turia, Valencia, Spanje (Google Maps: ‘Ciutat de les Arts i les Ciències’)
  • Categorie: Cultuur-, wetenschaps- en entertainmentcomplex
  • Geopend: in fasen tussen 1998 en 2009
  • Oppervlakte: meer dan 350.000 m² (meer dan 3,8 miljoen ft²), met een lengte van ongeveer 2 km (1,2 mijl)
  • Belangrijkste stijlen: neo-futuristisch, structureel-expressionistisch en organisch, op de natuur geïnspireerd design
  • Hoofdarchitect: Santiago Calatrava
  • Medearchitect: Félix Candela, ontwerper van L’Oceanogràfic
  • Belangrijkste feit: Het complex herbergt het grootste aquarium van Europa en de meest herkenbare moderne skyline van Valencia

Architecturale stijl(en) & invloeden

Je kunt het complex het beste zien als neo-futuristische architectuur — een vooruitstrevende stijl die gebruikmaakt van vloeiende vormen, zichtbare techniek en een gevoel van beweging om de toekomst vorm te geven. Het put ook uit structureel expressionisme, wat betekent dat de structuur zelf deel uitmaakt van het visuele verhaal in plaats van verborgen te blijven achter versieringen. In de Stad van de Kunsten en Wetenschappen vormen ribben, bogen, schalen en overspanningen de versiering.

De gebouwen van Calatrava doen vaak denken aan gigantische skeletachtige vormen, bruggen of wezens die even in hun beweging zijn stilgebleven. Candela’s Oceanogràfic introduceert dunnere, lagere schaalconstructies die op waterlelies lijken. Wit beton, glazen wanden, stalen elementen en spiegelende waterpartijen zorgen ervoor dat alles mooi bij elkaar past. Als je er in het echt staat, valt het je op hoe het oogvormige Hemisfèric, het geribbelde Wetenschapsmuseum en het torenhoge Palau de les Arts meteen hun concept prijsgeven, nog voordat je een bordje hebt gelezen.

Hemisfèric en de spiegelvijver

Het oogvormige Hemisfèric, gezien vanaf de overkant van het ondiepe bassin, waarbij de volledige weerspiegeling de ovale vorm compleet maakt.

De schelpdaken van Oceanogràfic

De waterlelie-achtige betonnen schalen van Félix Candela die boven de aquariumbouwen uitsteken tegen de heldere hemel van Valencia.

Architectonische hoogtepunten van de Stad van de Kunsten en Wetenschappen / Ontwerphighlights & iconische kenmerken

Hemisfèric reflected in calm water

Hemisfèric

Het symbolische oog van het complex ligt in een vijver, waardoor het gebouw en zijn weerspiegeling één geheel vormen — deels planetarium, deels sculptuur, en oneindig fotogeniek.

Science Museum ribbed facade in Valencia
Palau de les Arts metallic crest above water
L'Umbracle white arches over walkway
Oceanogràfic shell roofs beside water

Santiago Calatrava
Architect en ingenieur Santiago Calatrava ontwierp het masterplan en de meeste iconische gebouwen van het complex, waaronder het Hemisfèric, het Wetenschapsmuseum, L’Umbracle, het Palau de les Arts en Ágora. Zijn werk geeft de plek zijn onmiskenbare stijl van ribben, bogen en beweging.

Félix Candela
De Spaans-Mexicaanse architect en ingenieur Félix Candela ontwierp L’Oceanogràfic. Zijn expertise op het gebied van dunwandig beton zorgde voor een lichter, organischer tegenwicht bij Calatrava’s grotere sculpturale gebaren.

Van rivierbedding tot visie
Het project is voortgekomen uit een grootschalige stadsvernieuwing. Nadat de rivier de Turia na de verwoestende overstroming van 1957 was omgelegd, bleef Valencia achter met een lange, voormalige rivierbedding die dwars door de stad liep. Eind jaren tachtig en begin jaren negentig steunden regionale leiders hier een nieuw cultureel complex, en Santiago Calatrava ontwierp een gedurfd plan waarin de locatie zowel als architectuur als openbaar landschap werd benaderd.

De eerste fase
L’Hemisfèric opende in 1998 als het eerste voltooide gebouw van het complex en wist meteen zijn futuristische uitstraling te vestigen. In 2000 volgden het Wetenschapsmuseum Príncipe Felipe en L’Umbracle, waarmee de visuele as en de wandelroute door het terrein werden verlengd.

Uitbreiding en voltooiing
L’Oceanogràfic opende in 2003 zijn deuren en nam daarbij de schelpvormige constructies van Félix Candela op in het ontwerp. In 2005 volgde het Palau de les Arts Reina Sofía, waarmee er een grote concertzaal bij kwam, terwijl Ágora pas later, in 2009, werd geopend als nog een groot openbaar gebouw.

Reparaties en restauratie
Net als veel andere ambitieuze moderne monumenten heeft het complex voortdurend onderhoud nodig. Het Palau de les Arts onderging ingrijpende werkzaamheden aan de buitenbekleding nadat er problemen met de gevel waren geconstateerd, wat laat zien hoe complex ontwerp en behoud op de lange termijn vaak hand in hand gaan.

Lees meer in deze gids over de geschiedenis van de Stad van de Kunsten en Wetenschappen.

De buitenkant van de Stad van de Kunsten en Wetenschappen

Vanuit de Turia-tuinen lijkt het complex niet op één enkel gebouw. Het ontvouwt zich als een reeks witte vormen langs het water, bruggen en brede voetgangersplatforms. Van een afstandje zijn het vooral de silhouetten die het werk doen: het oog van het Hemisfèric, de slanke gestalte van het Wetenschapsmuseum, de scherpe punt van het operagebouw en de lage koepels van het Oceanogràfic. De ondiepe bassins zijn geen decoratieve bijzaak; ze versterken de architectuur en zorgen ervoor dat de ruimte ruimer, rustiger en theatraler aanvoelt.

Naarmate je dichterbij komt, worden de materialen duidelijker zichtbaar: glad wit beton, stalen randen, grote glazen vlakken, keramische afwerkingen en zorgvuldig gecreëerde schaduwen. Bruggen en hellingen zorgen ervoor dat je de gebouwen altijd vanuit een schuine hoek ziet in plaats van recht van voren. Ook het behoud van de buitenkant speelt een rol, vooral bij het Palau de les Arts, waar de reparaties aan de gevel duidelijk hebben gemaakt hoe lastig het is om zulke technisch veeleisende vormen in goede staat te houden. Als je te voet aankomt, krijg je het gevoel dat je een aangelegd landschap binnenstapt in plaats van een traditioneel museumdistrict.

Het interieur van de Stad van de Kunsten en Wetenschappen

Hemisfèric

Binnen in het Hemisfèric maakt de lichte buitenkant plaats voor een donkere, rustige zaal waar het holle scherm het belangrijkste architectonische element vormt. Het interieur draait minder om versieringen en meer om onderdompeling; de ruimte is volledig ingericht met het oog op beeld en geluid.

Wetenschapsmuseum

Het Wetenschapsmuseum Príncipe Felipe voelt aan als een kathedraal van constructie. Het hoge atrium, de zichtbare ribben, de bruggen en de weidse uitzichten zorgen al voor een gevoel van beweging nog voordat je bij de tentoonstellingen bent. Het daglicht schijnt door het glas en de constructie-elementen heen, waardoor het gebouw zelf een leerzame indruk maakt – bijna alsof het een les in bouwkunde is.

Palau de les Arts en Oceanogràfic

In het Palau de les Arts is het interieur ontworpen met de nadruk op indrukwekkende foyers, gelaagde circulatieroutes en een op de voorstellingen afgestemde akoestiek. Oceanogràfic biedt een heel andere ervaring: donkere onderwatergangen, gebogen kijkvensters en tunnelachtige ruimtes waarin de architectuur de sfeer ten dienste staat. Samen laten deze interieurs zien hoe het complex van de monumentale uitstraling aan de buitenkant overgaat in heel specifieke zintuiglijke omgevingen binnenin.

Wil je per ruimte een uitgebreider overzicht? Bekijk dan onze gids over wat er allemaal te zien is in de Stad van de Kunsten en Wetenschappen.

Veelgestelde vragen over de architectuur van de Stad van de Kunsten en Wetenschappen

De kracht ervan zit hem in het feit dat een heel cultureel complex als één sculpturale compositie wordt benaderd. Wit beton, staal, glas, bruggen en spiegelvijvers verbinden de gebouwen met elkaar, terwijl de vormen zelf – oog, skelet, schelp, pluim – zo opvallend zijn dat je ze meteen herkent.

Meer info